Πλατανος
«Μέσω της ελευθερίας και μόνο μπορεί να υπάρξει επαρκής προετοιμασία για μια πιο πλήρη ελευθερία» – William Gladstone, λόγος για την Ελλάδα, 1850

Ένας εμπειρικός πολιτικός επιστήμονας

Ο πιο ενδιαφέρον, ίσως, ανθρωπολόγος της γενιάς του, ο David Graeber, συζητά σε ένα από τα τελευταία βιβλία του τις ιδέες του Immanuel Wallerstein πάνω στις επαναστάσεις. Θέση του Wallerstein είναι ότι οι επαναστάσεις τα τελευταία 250 χρόνια είναι μεταβολές της κοινής αίσθησης περί τα πολιτικά ζητήματα, κι ότι οι επαναστάσεις ακόμα και αν ηττηθούν στρατιωτικά, είναι παγκόσμια φαινόμενα που η σημασία τους ξεπερνά τα στενά κρατικά σύνορα. Γράφει, λοιπόν ο Graeber:

Revolutions are thus planetary phenomena. But there is more. What they really do is transform basic assumptions about what politics is ultimately about. In the wake of a revolution, ideas that had been considered veritably lunatic fringe quickly become the accepted currency of debate. Before the French Revolution, the ideas that change is good, that government policy is the proper way to manage it, and that governments derive their authority from an entity called “the people” were considered the sorts of things one might hear from crackpots and demagogues, or at best a handful of freethinking intellectuals who spend their time debating in cafés. A generation later, even the stuffiest magistrates, priests, and headmasters had to at least pay lip service to these ideas. Before long, we had reached the situation we are in today: that it’s necessary to lay out the terms for anyone to even notice they are there. They’ve become common sense, the very grounds of political discussion.

Θυμίζει κάτι; Έναν άλλον, εμπειρικό πολιτικό επιστήμονα, που είχε πει ακριβώς αυτό, απλώς 180 χρόνια πιο νωρίς:

Ἡ γαλλικὴ ἐπανάστασις καὶ ὁ Ναπολέων ἔκαμε, κατὰ τὴν γνώμη μου, νὰ ἀνοίξει τὰ μάτια τοῦ κόσμου. Πρωτύτερα τὰ ἔθνη δὲν ἐγνωρίζοντο, τοὺς βασιλεῖς τοὺς ἐνόμιζαν ὡς θεοὺς τῆς γῆς, καὶ ὅ,τι καὶ ἂν ἔκαμναν, τὸ ἔλεγαν καλὰ καμωμένο. Διὰ αὐτὸ καὶ εἶναι δυσκολότερο νὰ διοικήσεις τώρα λαόν. […] Ἡ κοινωνία τῶν ἀνθρώπων ἦτον μικρή. Δὲν εἶναι παρὰ ἡ ἐπανάστασίς μας, ὁποὺ ἐσχέτισε ὅλους τοὺς Ἕλληνας.

Στην Ελλάδα η γενιά του ’30 έδωσε ιδεολογική αξία στα απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, τα οποία εάν έχουν μεγάλη λογοτεχνική αξία, ιδεολογικά έχουν διάφορα θέματα. Και αυτά προβάλλονται ως πρότυπο έως και σήμερα. Το γιατί τα απομνημονεύματα του Θ.Κολοκοτρώνη δεν προβλήθηκαν ποτέ αντίστοιχα στον ίδιο βαθμό, είναι εμφανές σε αυτές τις δυο γραμμούλες. Αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μας. Το σημαντικότερο είναι το εξής: Ο ολιγογράμματος Θ.Κολοκοτρώνης δεν κατάφερε να διατυπώσει πριν 180 χρόνια αυτά που ειδικοί επιστήμονες κατανόησαν πολύ αργότερα, επειδη είχε κάποιες υπερφυσικές ικανότητες, αλλά επειδή είχε εμπειρική κατάρτιση. Γιατί, όπως σε κάθε επιστήμη, έτσι και στην πολιτική είναι τα εμπειρικά δεδομένα που μετράνε πρώτα, και μετά έρχεται η ερμηνεία των δεδομένων. Σε μια εποχή που βάζουμε το κάρο μπροστά από το άλογο, έχουμε ξεχάσει τι σημαίνει αυτό – διαπιστώνουμε ότι για τους περισσότερους υπάρχει μια έτοιμη ερμηνεία, που όλα τα εμπειρικά δεδομένα πρέπει να χωρέσουν στα καλούπια αυτής, εάν δε δεν ταιριάζει η πραγματικότητα με τις αντιλήψεις μας, τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα.

Χωρίς σχόλια to “Ένας εμπειρικός πολιτικός επιστήμονας”

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: